Ek yerleştirme

Ek Yerleştirme Tercih Stratejileri

Üniversiteye yerleşemeyen adayların yeni fırsatı ek yerleştirmeler başladı. Adaylarımız bu fırsatı en etkili şekilde nasıl kullanabilir? İsabetli tercihler için hangi stratejiler izlenmeli? Tercihlerin yapılacağı şu günlerde adaylarımızın gözden kaçırmamaları gereken önemli noktalar neler?

Öncelikle adaylar ek yerleştirme kılavuzlarını sadece OSYM”nin resmi web sitesinden (www.osym.gov.tr) temin edebilecekler. Bu yıl ek yerleştirme kılavuzu basılmayacak ve ÖSYM sınav merkezi yöneticiliklerinden satılmayacak.

Ek yerleştirmeler 6 gün gibi kısa bir sürede alındığı için adaylar, “ha bugün” “ha yarın” diye ertelemeler yapmamalı ve hızlı davranılmalıdırlar. Adaylar merkezi yerleştirmelerde olduğu gibi ek yerleştirmelerde de iki şekilde tercihlerini bildirebilirler; internet aracılığı ile ve başvuru merkezi aracılığı ile…

Adayların tercih yapabilmesi için 2010-ÖSYS”ye başvurmuş olmaları gerekiyor (sınava girmiş olma ve birinci yerleştirmede tercih yapmış olma gibi bir zorunluluk yoktur) ve tercih yapma hakları bulunan tablolardan (Tablo 3A, Tablo 3B ve Tablo 4) toplam 12”yi geçmemek üzere istedikleri sayıda tercihte bulunabiliyorlar.

ÖSYS Merkezi Yerleştirmede bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olan adaylar (Açıköğretim Fakültesinin kontenjan sınırlaması olmayan programlarına yerleşenler hariç) kayıt yaptırmamış olsalar dahi ek yerleştirmeye müracaat edemezler. İlk yerleştirmede yerleşmesine rağmen kayıt yaptırmayan adaylar, sadece Açıköğretim Fakültesi programlarının kontenjan sınırlaması olmayanlarını ek yerleştirmede tercih edebilirler. Bu istisna dışında adayların ek yerleştirmede tercih yapabilmesi için merkezi (ilk) yerleştirmede hiçbir yükseköğretim programına (açıköğretimin kontenjansız programları hariç) yerleştirilmemiş olmak gerekiyor. Fakat özel yetenek ile yerleşmiş olan adaylar ek yerleştirme için başvuru yapabilirler.

Tablo3A ve Meslek Yüksek Okulu Tercih Stratejileri

Tablo3A, meslek lisesi öğrencilerinin alanlarının devamı hükmünde olan yüksek öğretim programlarına sınavsız olarak geçiş hakları bulunan meslek yüksek okullarından oluşmaktadır. Meslek lisesi mezunları sınavsız geçiş haklarından faydalanabilmek için 2010-ÖSYS”ye müracaat etmiş olmalıdırlar (sınava girme şartı aranmaz). Meslek lisesi öğrencileri sınavsız geçiş hakları dışında da tercih yapmak istiyorlarsa YGS sınavına da girmiş ve baraj için (140) yeterli puanı almış olmalıdırlar.

Tablo3A”daki meslek yüksek okullarına yerleşme önceliği, alanının devamı olan meslek lisesi mezunlarınındır. Meslek lisesi mezunları sınavsız geçişlerinde, kendi aralarında mezuniyet yılı, okul türü ve kendi mesleki teknik eğitim bölgesi (METEB) önceliklerine göre orta öğretim başarı puanı (OBP) üstünlüğü dikkate alınarak yerleştirilir.

Tablo3A”daki Meslek yüksek okulları kontenjanlarının ilgili meslek lisesi mezunlarınca dolmaması halinde genel lise mezunları ve diğer meslek lisesi mezunlarının da yerleştirmeleri yapılır. Bu durumda adayların programın öğrenci aldığı puan türünden en az 140 puan almış olmaları gerekir. Ayrıca genel lise ve diğer meslek lisesi mezunları için bu kontenjanlar alan dışı tercihi olacağından, puanlarının 0,12 orta öğretim başarı puanı çarpımıyla oluşan alan dışı yerleştirme puanları dikkate alınır.

Eğer Tablo3A”nın en küçük puan sütununda (Kılavuz-sütun 6) puan ve yerleştirme öncelikleri sütununda (Kılavuz-sütun 7) “10,2,İ,92” gibi sınavsız geçiş önceliklerini belirten bir ifade var ise bu, programın ilgili meslek lisesi öğrencileri tarafından ortaöğretim başarı puanına göre (OBP) yerleşmesiyle doldurulduğu anlamına gelir. Bu durumda “en küçük puan” sütununda yer alan puan, ortaöğretim başarı (OBP) puanıdır. Kaydolmama nedeni ile kontenjan boşluğu oluşur ise (kılavuzda boş kontenjan gözüküyorsa bu şekilde oluşmuştur), bu boşlukların da ilgili meslek liselilerce doldurulma olasılığı oldukça yüksektir. Genel lise mezunları bu şekildeki bilgilerin yer aldığı kontenjanları bu olasılığı dikkate alarak değerlendirmelidir.

Eğer Tablo3A”nın en küçük puan sütununda (Kılavuz-sütun 6) puan ve yerleştirme öncelikleri sütununda (Kılavuz-sütun 7) “—-” işareti varsa bu, ilgili programın ilgili meslek lisesi mezunlarınca dolmayıp genel lise mezunlarının ve diğer meslek lisesi mezunlarının Y-YGS puanlarına göre yerleştirildiği anlamına gelir. Bu durumda “en küçük puan” sütununda yer alan puan, Y-YGS puanıdır. Belirtilen sütunlarında bu bilgilerin yer aldığı programlara genel lise mezunlarının yerleşme olasılığı yüksektir.

Tablo3A”daki meslek yüksek okulu programlarından tercih yapmak isteyen genel lise mezunlarının bu programları tercih edebilmeleri için, programın öğrenci aldığı puan türünden en az 140 puana sahip olmaları ve yerleştirmelerde 0,12 ağırlıklı ilgili puan türlerinin dikkate alınacağını göz ardı etmemeleri gerekir. Tablo3A”dan tercih yapmak isteyen genel lise mezunlarının puanları, programın en küçük puan sütununda (Kılavuz-Sütün 6) yer alan puandan düşük olsa bile bu tür programları tercih listelerinde gösterebilirler ve yerleşme ihtimalleri de yüksektir. Yine de en küçük puanı kendi puanlarına yakın olan yerleri yazmaları yerleşme ihtimallerini daha da arttıracaktır.

Eğer Tablo3A”nın en küçük puan sütununda (sütun 6) ve yerleştirme öncelikleri sütununda (sütun 7) hiçbir işaret yok ise bu, programın hiçbir şekilde (hem ilgili meslek lisesi mezunu hem de genel liselilerce) doldurulamadığı anlamına gelir. Tablo3A”dan meslek yüksek okulu tercih etmek isteyen genel lise mezunları ya da alanları dışından tercih yapmak isteyen meslek lisesi mezunları (programın öğrenci aldığı puan türünden en az 140 alınmalıdır) bu programları tercih ettiklerinde yerleşme ihtimalleri oldukça yüksek olacaktır. Meslek yüksek okulu tercihinde bulunacak adaylar, tercih listelerinin sonlarına mutlaka bu tür programlardan eklemelidir.

Son olarak Tablo3A”nın en küçük puan sütununda (sütun 6) ve yerleştirme öncelikleri sütununda (sütun 7) “—-” işareti varsa bu, o programın yeni açıldığı ve ek yerleştirmede ilk defa öğrenci alacağı anlamına gelir. Bu durumda ilgili programın muadili olabilecek (aynı ildeki aynı program ya da yakın ildeki aynı program) benzerlerinin merkezi yerleştirme (ilk yerleştirme) sonuç durumu ipucu kabul edilerek tercih yaklaşımı oluşturulabilir.

Tablo3B ve Meslek Yüksek Okulu Tercih Stratejileri

Tablo 3B, gerek meslek lisesi gerekse genel lise mezunların eşit koşullarda yerleştirildiği meslek yüksek okullarından oluşmaktadır. Bu tablodaki meslek yüksek okulu tercihinde bulunabilmek için programın öğrenci aldığı puan türünden en az 140 puan almış olmak gerekir ve yerleştirmelerde 0,12 orta öğretim puanıyla hesaplanmış (0,12 Ağırlıklı Puan) Y-YGS puanları dikkate alınır.
Tablo 3B tercihleri de merkezi yerleştirme (ilk yerleştirme) sonrası oluşan “En Küçük Puan” sütunu verileri dikkate alınarak yapılabilir. Tablo 3B”den tercihte bulunabilmek için, adayın puanı, programın “En Küçük Puanı” sütununda yer alan puana eşit ya da daha büyük olmalıdır.

Tablo3B”nin “En Küçük Puan” (Kılavuz Tablo3B-sütün 8) sütununda hiç bir işaret yok ise bu ilgili programın ilk yerleştirmede doldurulamadığı anlamına gelir. Kontenjanı dolmayan Tablo3B programları tercihi içinse ilgili puan türünden 140″ı geçmiş olmak yeterlidir. Tablo3B”nin “En Küçük Puan” sütununda “—-” işaretinin bulunması ise bu programın yeni açıldığı ve ilk defa ek yerleştirme ile öğrenci alacağı anlamına gelir ve bu program tercihleri için de ilgili puan türünden 140″ı geçmiş olmak yeterlidir.

Tablo4 ve Lisans Programı Tercih Stratejileri

Tablo4, 4 veya daha fazla yıl eğitim veren lisans programlarından oluşmaktadır. Bu tablonun en küçük puan sütununda (sütun 8) hiçbir işaret bulunmuyorsa, programın merkezi yerleştirme ile dolmadığı anlamına gelir. Aynı sütunda “- – – -” işareti varsa bu da programın merkezi yerleştirme sonrasında yeni açıldığını ve ilk defa ek yerleştirme ile öğrenci alacağını gösterir. Bu işaretlerin bulunduğu programları tercih etmek yerleşme ihtimalini artıracaktır.

Tablo4”ten tercih yapmak isteyen adaylar, programın öğrenci aldığı puan türünden en az 180 puan almış olmalıdırlar. Eğer sütun 8”de yerleştirme puanı varsa, bu programı tercih etmek isteyen adayların ilgili puan türündeki yerleştirme puanları, burada belirtilen (Tablo4 sütun 8”deki en küçük puan) puana eşit ya da daha büyük olmalıdır.

Tablo4 incelendiğinde, bazı devlet üniversitesi programlarının ve vakıf üniversitelerinin oldukça boş kontenjanlarının bulunduğu görülecektir. Bu programları tercih etmeden önce mezuniyet sonrası iş bulma ve istihdam koşulları ve vakıf üniversitesi eğitim koşulları (ücret) iyice araştırılmalıdır.

Adayların bütün tablolar için dikkat etmeleri gereken çok önemli hususlar da var ki, bunlar;
Adaylar, mutlaka tercihlerinin özel koşullarının incelemelidir. Koşulları kendilerine uymayan programı tercih ettiklerinde yerleşseler bile kayıtları yapılamayacaktır. Ve yerleştikleri için bir sonraki yıl yerleştirmelerinde puan kaybına uğrayacaklardır.

Adaylar en çok yerleşmek istedikleri tercihlerini en üste yazmalıdırlar. Çünkü adaylar yerleşebilecekleri en üst tercihlerine yerleştirilirler ve bu tercihin altındaki tercihler dikkate alınmaz. Adaylar ek yerleştirmelerde mutlaka yerleşmek istiyorlarsa, tercihlerinin son bir ikisini yukarıda belirttiğimiz stratejiler doğrultusunda kesinlikle yerleşebilecekleri programlara ayırmalıdırlar.
Adaylar tercihlerinin amaçladıkları yaşamlarına uygun, iş ve istihdam imkanı olup olmadığı konularını dikkate almalı ve yerleştiklerinde gidebilecekleri programları tercih etmelidirler.

“Bu yıl bir yerleşeyim de, seneye tekrar sınava girerim” düşüncesiyle tercihte bulunulmamalıdır. Zira adaylar ek yerleştirmede yerleştiklerinde, kayıt yaptırmasalar da, kayıt dondursalar da veya kayıt yaptırıp okusalar da bir sonraki yıl sınava tekrar girdiklerinde yerleştirmelerde orta öğretim başarı puanlarından %50 kayba uğrayacaklardır.

Örneğin adayımız 350 MF4 puan almış olsun. Adayımıza 60 puan da orta öğretim başarı puanı hesaplanarak eklendiğini ve puanının 410 olduğunu varsayalım. Bu aday, bu yıl yerleşip kayıt yaptırmasa da, kayıt dondursa da, yerleştiği programı okumaya başlasa da bir sonraki yıl sınava tekrar girerek tercih yapmak istediğinde 60 olan orta öğretim başarı puanından %50 kayba uğrayacak ve bu puanı 30”a düşecektir. Bu aday bir sonraki yıl 368 MF4 puanı alsa da kayba uğramış OBP 30 olarak eklendiğinde ancak 398 Y-MF4 puanına ulaşabilecektir. Bu durum açıköğretimin kontenjansız programlarına ve sınavsız geçişle yerleşmelerde geçerli değildir.

Adaylar, herhangi bir puan türünden en az 140 puan almaları halinde ilgili puan türüne bakılmaksızın açıköğretim fakültesinin kontenjan sınırlaması bulunmayan önlisans ya da lisans programlarını tercih edebilirler ve yerleştiklerinde bir sonraki yıl puan kaybına uğramazlar.

Adaylarımıza ek yerleşme fırsatını en etkili şekilde değerlendirmelerine yardımcı olacak stratejileri belirtmeye çalıştık. Gençlerimizin ideallerine en uygun tercihleri yapmaları temennisiyle, başarılar dilerim.

07 Ekim 2010

Sinan ÇAĞIRAN
Psikolojik Danışman
Rehberlik Uzmanı
www.EgitimHaberim.com Genel Yayın Yönetmeni
Kaynak:
http://www.egitimhaberim.com/yazar/4045-sinan-cagiran-ek-yerlestirme-tercih-stratejileri.html

5 Yorum

  • mahmut
    2010/10/08 - 14:42 | Permalink

    evet düşük olur

  • onur
    2010/10/08 - 03:55 | Permalink

    arkadaşlar cumhuriyet üniversitesi gazetecilik bölümü bu yıl açıldı galiba hem örgün hem ikinci öğretim var,kontenjan bom boş bilgisi olan var mı acaba??

  • omer
    2010/10/08 - 00:26 | Permalink

    “—-” işareti varsa genel lise mezunlarının yerleşme olasılığı yüksektir.Demişsiniz.Peki bu bölümü ilgili meslek lisesi mezunları seçerse onların yerleşme olasılığı genel lise mezunlarından daha düşük mü oluyor?

  • Bir Cevap Yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir